USAK ÜLKE PROFİLLERİ

UMMAN

Tarihsel Arka Plan

Eski çağlarda, Umman’ın bulunduğu alanda yaşayan yerliler Hint Okyanusu ticareti ile zenginlik kazanmışlardır. 18. yy.'ın sonlarına doğru, İngiltere ile imzalanan bir dizi ortaklık anlaşması imzalanmış ve Muskat’da yeni bir Sultanlık kurulmuştur. Umman’ın, siyasi ve askeri konularda İngiltere’ye bağımlılığı sürekli artmasına rağmen hiçbir zaman resmi anlamda İngiliz kolonisi olmamıştır. 1970’lerde, Qaboos bin Said al-Said babasının kısıtlayıcı kurallarını yıkarak, Sultan sıfatı ile ülkeyi yönetmiştir. Kapsamlı modernleşme programı, bir taraftan İngiltere ile uzun süredir devam eden yakın ilişkilerini muhafaza ederken diğer taraftan ülkeyi dış dünyaya açmıştır.

Coğrafi Veriler

Konum: Orta Doğu, Arap denizi, Umman Körfezi, Basra Körfezi kıyısında, Yemen ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında yer almaktadır.

Coğrafi Koordinatları: 21 00 Kuzey Enlemi, 57 00 Doğu Boylamı

Haritadaki Konumu: Orta Doğu

Yüzölçümü:

Toplam: 212,460 km²
Kara: 212,460 km²
Su: 0 km

Umman ve Komşuları: Doğusunda Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Yemen. Batıda etrafı Umman Körfez ve Arap Denizi ile çevrilidir. Harita: CIA World Fact Book, 2008

Sınırları:

Toplam: 1,374 km
Sınır komşuları: Suudi Arabistan 676 km, BAE 410 km, Yemen 288 km

Sahil Şeridi: 2,092 km

Deniz Hakları:

Karasuları: 12 nm
Bitişik Bölge: 24 nm
Münhasır Ekonomik Bölge: 200 nm

İklimi: Kuru çöl iklimi, kıyıda sıcak ve nemli, iç kısımlarda sıcak ve kuru iklim görülmektedir.

Arazi Yapısı: Orta kısımlar çöl ovası, kuzey ve güneyde ise engebeli dağlık bölgeler bulunmaktadır.

Deniz Seviyesinden Yüksekliği:

En alçak Noktası: Arap Denizi 0 m
En yüksek Noktası: Jabal Shams 2,980 m

Doğal Kaynakları: Petrol, bakır, asbest, mermer, kireçtaşı, krom, alçıtaşı, doğal gaz.

Arazi Kullanımı:

Tarıma Uygun Topraklar: % 0.12
Daimi Ekinler: % 0.14
Diğerleri: %99.74 (2005)

Sulanan Arazi: 720 km² (2003)

İçsel Yenilenebilir Su Kaynakları: 1 km³ (1997)

Tatlı Su Çekilme Seviyesi (Yurtiçi/Endüstriyel/Tarım):

Toplam: 1.36 km³/yr (%7/%2/%90)
Kişi başına: 529 m³/yr (2000)

Doğal Afetler: Yazları rüzgârlar sıklıkla kum ve toz fırtınasına neden olmaktadır; periyodik susuzluk görülmektedir.

Geçerliliği Devam Eden Çevre Sorunları: Toprak tuzluluk oranının yükselmesi; petrol atıklarının yol açtığı sahil kirliliği; kısıtlı doğal su kaynakları.

Çevre İle İlgili Uluslararası Anlaşmaları:

Taraf olduğu: Biyolojik çeşitlilik; iklim değişikliği; iklim değişikliği Kyoto Protokolü; çölleşme; tehlikeli atıklar; deniz hukuku; denizcilik dampingi; ozon tabakasının korunması; gemi kirliliği; balina avcılığı.
İmzalanmış fakat onaylanmamış: seçili anlaşmalardan hiçbiri.

Coğrafi Konumuna Dair Bir Not: Dünya ham petrol ticaretinde hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’na bitişik Musandam Yarımadasında stratejik bir konuma sahiptir.

Nüfus Bilgileri

Nüfus: 3.204.897
Not: Toplam nüfus içerisinde 577,293 kişinin vatandaşlığı bulunmamaktadır. (Temmuz 2007 verileri)

Yaş Yapısı:

0-14 yaş: %42,7 (Erkek 698,461/Kadın 670,793)
15-64 yaş: %54,6 (Erkek 1.026.686/Kadın 723,712)
65 yaş ve üzeri: % 2,7 (Erkek 47,534/Kadın 37,711) (2007 verileri)

Ortalama Yaş:

Toplam: 18,9 yaş
Erkek: 21,5 yaş
Kadın: 16,5 yaş (2007 verileri)

Nüfus artış oranı: %3.234 (2007 verileri)

Doğum Oranı: 35.76 doğum/1,000 nüfus (2007 verileri)

Ölüm Oranı: 3.78 ölüm/1,000 nüfus (2007 verileri)

Mülteci Oranı: 0.36 mülteci/1,000 nüfus (2007 verileri)

Cinsiyet Oranı:

Doğumda: 1.05 Erkek/Kadın
15 yaş altı: 1.041 Erkek/Kadın
15-64 yaş: 1.419 Erkek/Kadın
65 yaş ve üzeri: 1.26 Erkek/Kadın
Toplam nüfus: 1.238 Erkek/Kadın (2007 verileri)

Bebek Ölüm Oranı:

Toplam: 18.28 ölüm/1,000 doğan bebek
Erkek: 20.96 ölüm /1,000 doğan bebek
Kadın: 15.46 ölüm s/1,000 doğan bebek (2007 verileri)

Doğumda Ortalama Ömür:

Toplam nüfus: 73.62 yaş
Erkek: 71.37 yaş
Kadın: 75.99 yaş (2007 verileri)

Toplam Doğum Oranı: 5,7 çocuk/1 Kadın (2007 verileri)

HIV/AIDS – hastalıklarına yakalanan yetişkin oranı: %0,1 (2001 verileri)

HIV/AIDS – hastalıkları ile yaşayan kişi oranı: 1,300 (2001 verileri)

HIV/AIDS – hastalıklarına bağlı ölüm oranı: 200’den daha az (2003 verileri)

Ulus:

İsim: Ummanlı

Sıfat: Ummanlı

Nüfusun etnik dağılımı: Arap, Baluchi, Güney Asyalılar, Sri Lankalılar, Afrikalılar

Din: Müslüman (Çeşitli mezheplerden % 98); diğerleri (% 2)

Diller: Arapça (resmi), İngilizce, Baluchi, Urdu dilleri.

Okur Yazar Oranı:

Toplam nüfus: %81,4
Erkek: %86,8
Kadın: %73,5 (2003 verileri)

Yönetim Şekli

Ülke Adı:

Bilinen resmi tam adı: Umman Sultanlığı
Bilinen resmi kısa adı: Umman
Yerel tam adı: Uman Saltanatı
Yerel kısa adı: Uman
Eski adı: Muskat ve Umman

Yönetim Şekli: Monarşi

Başkent:

İsim: Muskat
Coğrafi koordinatları: 23 37 Kuzey Enlemi, 58 35 Doğu Boylamı
Zaman Farkı: GMT 4 saat ileridir.

İdari Bölümler: Umman 4 valiliğe - vilayete (muhafaza) ve 5 bölgeye ayrılmıştır.

Bölgeler: Ad Dakhiliyah, Al Batinah, , Al Wusta, Ash Sharqiyah, Az Zahirah (Ad Dharihah)

Valilikler: Masqat, Musandam, Zufar (Dhofar), Al Buraymi

Bağımsızlık: 1650 (Portekiz’den ayrılmıştır.)

Milli Bayram: Sultan Qaboos'un doğum günü, 18 Kasım (1940)

Anayasa: Yok.

Not: Sultan Qaboos 6 Kasım 1996’da, hükümet tarafından anayasa niteliğinde dikkate alınmasını öngören ve temel hukuk kurallarını içeren bir kraliyet bildirisi yayınlamıştır. Söz konusu anayasa, diğer kuralların yanı sıra kraliyette veraset hakkı, başbakanlığın desteklenmesi, hükümet ile birlikte iş hayatına devam eden, şirketler içerisinde çıkarları bulunan bakanların yasaklanması, iki yapılı bir yasama organının oluşturulması ve Umman vatandaşlarının temel haklarını düzenlemektedir.

Yasal Sistem: Temel olarak İngiliz Medeni Hukuku ve İslam Hukuku’na dayanmaktadır. Temyiz makamı kraldır. Uluslararası Adalet Divanı’nın mecburi yargı yetkisini kabul etmemiştir.

Oy Kullanma Hakkı: 21 yaşında olan herkes kullanabilmektedir.

Not: Askeriye ve güvenlik güçleri üyelerinin oy kullanma hakkı bulunmamaktadır.

İdari Görev:

Devlet Başkanı: Sultan ve Başbakan Qaboos bin Said al-Said (23 Temmuz 1970’den beri Sultan, 23 Temmuz 1972’den beri başbakan). Kral hem devlet başkanı hem de hükümet başkanıdır.

Hükümet Başkanı: Sultan ve Başbakan Qaboos bin Said al-Said

Kabine: Kral tarafından atanmaktadır.

Seçimler: Yapılmamaktadır, Krallık miras yoluyla intikal etmektedir.

Yasama Organı: İki yapılı meclis; Majlis Umman - Majlis al-Dawla: 58 sandalyesi bulunmaktadır; üyeleri kral tarafından atanmaktadır; sadece danışmanlık görevi bulunmaktadır. Majlis al-Shura: 84 sandalyesi bulunmaktadır; üyeleri oy çokluğuna göre 4 yıllık dönemler için seçilmektedir; gücü sınırlı da olsa yasa önerisinde bulunabilmektedir, diğer türlü sadece danışmanlık görevi vardır.

Yargı Organı: Anayasa Mahkemesi

Not: Bölgelerde yönetim sahibi olan, laik ve şeriat hukukuna hakim yargıçların yetki sahibi olduğu sivil mahkeme sistemi henüz gelişmektedir.

Siyasi Parti ve Liderler: Yok.

Siyasi Baskı Grupları ve Liderler: Yok.

Üye Olduğu Uluslararası Örgüt ve Kuruluşlar: ABEDA, AFESD (Arap Ülkeleri Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu), AL, AMF (Arap Ülkeleri Para Fonu), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ESCWA (Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, GCC (Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTO (Dünya Ticaret Örgütü)

Umman’ın ABD Diplomatik Temsilcisi:

Elçi: Büyükelçi Hunaina bint Sultan bin Ahmad al-MUGHAIRI
Adres: 2535 Belmont Road, NW, Washington, DC 20008

Telefon: (202) 387-1980

Fax: (202) 745-4933

ABD’nin Umman Diplomatik Temsilci:

Elçi: Gary A. GRAPPO

Elçilik: Jameat A'Duwal Al Arabiya Street, Al Khuwair area, Muscat
Posta Adresi: P. O. Box 202, P.C. 115, Madinat Sultan Qaboos, Muscat
Telefon: [968] 24-643-400

Fax: [968] 24-699771

Bayrak Şekli: Zemin beyaz, kırmızı ve yeşil olmak üzere üç eşit dikey şeridin gönder tarafına kırmızı dikey bir şerit koyulmasıyla oluşmuştur. Gönder tarafındaki kırmızı şeridin üzerinde ülke arması bulunmaktadır.

Ekonomik Yapısı

Ekonominin Genel Görünüşü: Umman, belli başlı petrol ve gaz rezervleri, önemli ölçüde ticaret fazlası ve düşük enflasyon oranları ile Orta Doğu’da orta gelirli bir ekonomiye sahiptir. Son yıllarda desteklenmiş yüksek petrol fiyatları Umman’ın bütçesini, ticaret fazlalarını ve yabancı rezervlerini yapılandırmasına yardım etmiştir. Kasım 200’de Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmış ve piyasalarını serbestleştirmeye devam etmektedir. Eylül 2006’da ABD ile serbest ticaret anlaşması imzalamış ve onaylamıştır. Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi’nde AB, Çin ve Japonya ile de benzer anlaşmalar arayışında olmuştur. İşsizliği ve yabancı işgücüne olan bağımlılığı azaltmaya çalışmaktadır. Hükümet, yabancı ülkelerden göç yoluyla gelmiş olan işçiler yerine yerel işçilerin çalıştırılması yönünde teşvik etmektedir. Umman faal olarak, özellikle sanayi, bilgi teknolojileri, turizm ve yüksek eğitim gerektiren alanlarda özel yabancı yatırımcılar arayışındadır. Endüstriyel gelişimin gaz kaynakları, metal üretim, petrokimyasallar ve uluslararası gemi aktarma limancılığı üzerinde odaklanması planlanmaktadır.

GSYİH (Satın Alma Gücü Paritesi): 44.53 milyar $ (2006 verileri)

GSYİH (Resmi Döviz Kuru): 27.25 milyar $ (2006 verileri)

GSYİH (Reel Büyüme): %6,6 (2006 verileri)

GSYİH – Kişi Başına Düşen: 14,400$ (2006 verileri)

GSYİH –Sektörel Bileşim:

Tarım: % 2,3
Sanayi: % 39,1
Hizmetler: %58,6 (2006 verileri)

İş gücü: 920,000 (2002 verileri)

Çalışan iş gücü:

Tarım: Bilinmemektedir.
Sanayi: Bilinmemektedir.
Hizmetler: Bilinmemektedir.

İşsizlik Oranı: 15% (2004 verileri)

Fakirlik sınırının altındaki nüfus: Bilinmemektedir.

Ev gelirleri veya yüzdelik paylaşım olarak tüketim:

En düşük %10: Bilinmemektedir.
En yüksek %10: Bilinmemektedir.

Enflasyon Oranı (tüketici fiyatları): % 3,2 (2006 verileri)

Yatırım (Gayrisafi Sabit Sermaye Yatırımları): GSYİH’nın % 16,9’u (2006 verileri)

Bütçe:

Gelirler: 13.07 milyar $
Giderler: 11.62 milyar $ (2006 verileri)

Kamu Borcu: GSYİH’nın %3,4’ü (2006 verileri)

Tarım Ürünleri: Hurma, ıhlamur, muz, sebze, deve, büyükbaş hayvan, balık.

Endüstri: Ham petrol üretimi ve arıtımı, doğal gaz üretimi, inşaat, çimento, bakır.

Endüstrinin Büyüme Oranı: %5,9 (2006 verileri)

Elektrik Üretimi: 11.89 milyar $ KW (2005)

Elektrik üretimi – Kaynak Bakımından:

Fosil Yakıtlar: %100
Hidro: % 0
Nükleer: %0
Diğerleri: %0 (2001)

Elektrik Tüketimi: 8.661 milyar $ KW (2005)

Elektrik İhracatı: 0 KW (2005)

Elektrik İthalatı: 0 KW (2005)

Petrol Üretimi: 740,000 bbl/gün (2006 verileri)

Petrol Tüketimi: 60,000 bbl/gün (2004 verileri)

Petrol İhracatı: 733,100 bbl/gün (2004)

Petrol İthalatı: Bilinmemektedir.

Petrol Çıkartılan Rezervler: 4.917 milyar $ bbl (1 Ocak 2006)

Doğal Gaz Üretimi: 18.98 milyar $ m³ (2005 verileri)

Doğal Gaz Tüketimi: 8.795 milyar $ m³ (2005 verileri)

Doğal Gaz İhracatı: 10.19 milyar $ m³ (2005 verileri)

Doğal Gaz İthalatı: 0 m³ (2005)

Doğal Gaz Çıkartılan Rezervler: 795,2 milyar $ m³ (1 Ocak 2006 verileri)

Cari İşlemler Dengesi: 4.403 milyar $ (2006 verileri)

İhracat: 21,2 milyar $ f.o.b. (2006 verileri)

İhracat Ürünleri: petrol, balık, metaller, tekstil

İhracat Ortakları: Japonya %10,9, Çin %23,6, Tayland %10,7, Birleşik Arap Emirlikleri %6,3, Güney Kore %17,9, Güney Afrika %7.7 (2006)

İthalat: 9.928 milyar $ f.o.b. (2006 verileri)

İthalat Ürünleri: Makine ve araçlar, sanayi malları, gıda, çiftlik hayvanı

İthalat Ortakları: Birleşik Arap Emirlikleri %22,4, Japonya %16,5, ABD %8,1, Almanya %5,4, Hindistan %4,3 (2006)

İktisadi Yardım – Bağış: 30.68 milyon $ (2005)

Yabancı Döviz ve Altın Rezervleri: 5.014 milyar $ (2006 verileri)

Dış Borçlar: 3.465 milyar $ (2006 verileri)

Para Birimi: Umman Riyalı (OMR)

Para Birimi Kısaltması: OMR

Döviz Kuru: Her bir ABD Doları için Umman Riyali- 0,3845 (2006), 0,3845 (2005), 0,3845 (2004), 0,3845 (2003), 0,3845 (2002)

Mali yıl: Takvim Yılı

İletişim Bilgileri

Kullanılan Telefon Hatları: 278,300 (2006)

Cep Telefonu: 1.818 milyon (2006)

Telefon Sistemi:

Genel Görünümü: open-wire’dan oluşan modern sistem, mikrodalgalar, radyo-telefon iletişim istasyonları; sınırlı koaksiyal kablo.
Yurtiçi: open-wire, mikrodalgalar, radyo-telefon iletişimleri ve 8 dünya istasyonu ile yurtiçi satellite uydu sistemleri.

Uluslararası: ülke kodu - 968; satellite dünya istasyonları - 2 Intelsat (Hint Okyanusu), 1 Arabsat

Radyo Yayın İstasyonları: AM 3, FM 9, kısa dalga 2 (1999)

Radyolar: 1,4 milyon (1997)

Televizyon Yayın İstasyonları: 13 (1999)

Televizyonlar: 1,6 milyon (1997)

Internet Ülke Uzantısı: .om

İnternet Toplayıcıları: 3,763 (2007)

İnternet Servis Sağlayıcıları (ISPs): 1 (2000)

İnternet Kullanıcıları: 319,200 (2006)

Ulaşım ve Taşımacılık

Havaalanı: 137 (2007)

Asfalt Döşenmiş Uçak Pistine Sahip Havaalanı:

Toplam: 7

3,047 m üzerinde: 4
2,438 m.den 3,047 m.ye: 1
1,524 m.den 2,437 m.ye: 1
914 m.den 1,523 m.ye: 1 (2007)

Asfalt Döşenmiş Uçak Pisti Olmayan Havaalanı:

Toplam: 130

3,047 m üzerinde:2
2,43m.den 3,047 m: 8
1,524 m.den 2,437 m: 51
914 m.den 1,523 m: 35
914 m altında: 34 (2007)

Helikopter Alanı: 2 (2007)

Boru Hatları: Demiryolları: gaz 4,072 km; petrol 3,405 km (2006)

Demiryolları:

Toplam: 34,965 km
Döşenmiş: 9,673 km (550 km express yol içermektedir)
Döşenmemiş: 25,292 km (2001)

Deniz Ticareti Denizcilik:

Toplam: 2 gemi (1000 GRT veya üzerinde 12,155 GRT/7,244 DWT
Türüne göre: kimyasal tanker 1, yolcu 1
Yabancı uyruklu: 1 (Panama 1) (2007)

Liman ve Terminalleri: Mina' Qabus, Salalah

Askeri Güç

Askeri Organlar: Umman Kraliyet Silahlı Kuvvetleri: Umman Kraliyet Ordusu, Kraliyet Hava Kuvvetleri, Kraliyet Deniz Kuvvetleri (2006)

Askerlik Hizmeti yaşı ve Zorunluluğu: 18 yaş ve üzerindekiler için gönüllü askerlik hizmeti (2001)

Askerlik Hizmeti için Uygun İnsan Gücü:

Erkeklerde 18-49 yaş: 719,871
Kadınlarda 18-49 yaş: 508,621 (2005 verileri)

Askerlik Hizmeti için Donanımlı İnsan Gücü:

Erkeklerde18-49 yaş: 581,444
Kadınlarda 18-49 yaş: 435,107 (2005 verileri)

Askerlik Hizmetine Alınan Yıllık İnsan Gücü:

Erkeklerde 18-49 yaş: 26,391
Kadınlarda 18-49 yaş: 25,466 (2005 verileri)

Askeri Harcamalar – GSYİH Yüzdeliği: % 11,4 (2005 verileri)

Milletler Üstü Konular

Uluslararası Uyuşmazlıklar: 2003 yılında, Umman’ın Musandam Yarımadası ve Al Madhah bölgelerini de kapsayan sınırların bütünü için Birleşik Arap Emirlikleri ile anlaşma imzalanmış ve onaylanmıştır. Fakat hizalaması henüz açıklanmamıştır.

Mülteciler ve Yurtiçinde Yerinden Edilmiş Kişiler:

Var olan durum: Umman, özellikle Pakistan, Bangladeş ve Hindistan’dan gönüllü göç yoluyla gelen fakat insan tacirlerinin kurbanı olan kadın ve erkekler için hedef ülkedir. Bu kişiler yurtiçinde kölelik olarak nitelendirilebilecek işlerde zorla çalıştırılmaktadır. Aralıklarla yayınlanan raporlarda, göç etmiş olan çocukların deve yarışlarında kullanılmak üzere Umman topraklarının hem transit geçiş ülkesi olduğunu belirtilmektedir.
Sıralamadaki yeri: İzlenenler listesinde 2. Sırada bulunmaktadır – bunun sebebi Umman’ın 2005 yılından beri insan ticareti ile ilgili mücadeleyi destekleyen formların yükseltilmeye çalıştığını kanıtlaması gerekmektedir.

UMMAN BASINI:

Umman basınında devlet işletmesi dikkat çekmektedir. İlk özel radyo Mayıs 2007'de faaliyete başlamıştır.

Çanak anten kullanımına izin verilmiştir. Çanaklar Suudi Arabistan, B.A.E. ve Yemen'den de sinyaller alabilmektedir.

Hükümetin yayınları sansür etme yetkisi vardır.